ACCLIMATISATIE EN HOOGTEZIEKTE OP KILIMANJARO
Bij het beklimmen van de Kilimanjaro is veiligheid onze eerste prioriteit: op 19.341 voet biedt de Kilimanjaro een unieke reeks uitdagingen, waarvan hoogteziekte de gevaarlijkste is. Een aanzienlijk deel van de mensen die hoger dan 9.000 voet klimmen, ontwikkelt enkele symptomen die verband houden met hoogte.
Effecten van hoogte op de Kilimanjaro
De Kilimanjaro is een zeer populaire trektocht geworden, omdat het voor gewone wandelaars een manier is om zonder technische vaardigheden een hoge bergtop te ervaren. Omdat het een zogenaamde ‘walk-up’ is, zonder de noodzaak van touwen en klimuitrusting, onderschatten sommige mensen de kans op ernstige, levensbedreigende situaties als gevolg van de hoogte.De top van de Kilimanjaro valt in de categorie ‘extreme hoogte’, samen met Aconcagua en Denali (Mt McKinley). Everest en K2 bevinden zich op “ultra” hoogte, waar acclimatisatie onmogelijk is
Een korte introductie tot hoogte
Op de top van de Kilimanjaro is er ongeveer 49% minder zuurstof dan op zeeniveau. Het is echter niet het percentage zuurstof in de lucht dat verandert, het is de barometrische druk (luchtdruk) van de atmosfeer die wordt verlaagd.Het percentage zuurstof in de lucht is dezelfde 20,9%, maar de beschikbaarheid ervan wordt verminderd door de verlaging van de luchtdruk. Simpel gezegd betekent dit dat er voor elk volume lucht dat je inademt, minder zuurstofmoleculen beschikbaar zijn.
De verlaagde luchtdruk brengt ook andere problemen met zich mee, waardoor vloeistof zich buiten de cellen kan verzamelen, rond de hersenen (cerebraal oedeem op grote hoogte) en de longen (pulmonaal oedeem op grote hoogte), beide zeer ernstige aandoeningen.
Hoogteziekte: wat is het?
Bergziekte kent drie hoofdvormen: acute bergziekte (AMS), hersenoedeem op grote hoogte (HACE) en longoedeem op grote hoogte (HAPE). Bovendien kan AMS mild zijn (zeer vaak voorkomend en beheersbaar met de juiste behandeling), matig en ernstig (onmiddellijke afdaling noodzakelijk). Laten we deze voorwaarden eens nader bekijken.
Acute bergziekte
Volgens Dr. Peter Hackett van het Institute for Altitude Medicine kan AMS iedereen boven de 1800 meter treffen. Het eerste teken is meestal hoofdpijn, wat verwarrend genoeg ook een teken kan zijn van uitdroging of overmatige inspanning. Als zich andere symptomen ontwikkelen, is de diagnose AMS waarschijnlijk.
Milde AMS
In de mildste vorm kunnen de symptomen lijken op die van een kater, met misselijkheid, hoofdpijn, vermoeidheid en verlies van eetlust. Als u een van deze symptomen ervaart, is het belangrijk om dit aan uw gids te vertellen en niet zomaar door te drukken. Milde symptomen kunnen vaak worden opgelost met rust en voldoende hydratatie.
Matige AMS
Als de symptomen van milde AMS erger worden, hoofdpijn die je niet kunt verplaatsen, duizeligheid, hoesten, kortademigheid, misselijkheid en braken, is dit een indicatie dat je je niet aanpast aan de hoogte (acclimatiseren) en op dit punt moet je afdalen naar de laatste hoogte waar je je “goed” voelde.
Behandelingen zoals ibuprofen tegen de hoofdpijn of anti-emetica tegen de misselijkheid kunnen verergerende symptomen maskeren en er mag niet op worden vertrouwd bij het voortzetten van de opstijging.
Ernstige AMS
Als een persoon die lijdt aan matige AMS de symptomen negeert die zich naar een hoger niveau verspreiden, bestaat het risico dat de aandoening ernstig kan worden. Ernstige AMS kan leiden tot levensbedreigende complicaties (HAPE en HACE) en onmiddellijke afdaling is verplicht.
Symptomen kunnen zijn: ernstige hoofdpijn, ataxie (gebrek aan coördinatie, onvermogen om goed te lopen, wankelen), toegenomen hoesten en kortademigheid. Iemand met ernstige AMS zal waarschijnlijk per brancard of helikopter van de berg moeten worden geëvacueerd.
Complicaties als gevolg van ernstige bergziekte zijn HAPE en HACE.
Longoedeem op grote hoogte (HAPE)
Basecamp MD legt uit dat HAPE kan ontstaan doordat de longslagaders overmatige druk ontwikkelen als gevolg van de zuurstofarme omgeving. Deze druk veroorzaakt ophoping van vocht rond de longen.
Het is verwarrend dat het mogelijk is dat een klimmer HAPE ontwikkelt, zelfs als hij geen symptomen van ernstige AMS lijkt te hebben.
Let op:
Naarmate het zuurstofniveau in het bloed daalt, kunnen de hersenen last krijgen van zuurstofgebrek, wat leidt tot HACE.
Hersenoedeem op grote hoogte
HACE is een zeer gevaarlijke aandoening die onmiddellijke medische behandeling vereist. Naarmate het vocht zich rond de hersenen ophoopt, wordt de klimmer steeds verwarder, lusteloos en slaperig, niet meer in staat om te lopen en zich vreemd te gedragen.
Let op:
Hoe wordt hoogteziekte gediagnosticeerd?
Bij onze dagelijkse gezondheidscontroles zullen Kilimanjaro-beklimmingsgidsen een pulsoximeter gebruiken om uw zuurstofsaturatie en hartslag te meten en deze gegevens samen met eventuele symptomen die u vertoont, gebruiken om een beeld van uw situatie te krijgen.
Lake Louise-scoresysteem
Het Lake Louise Scoring System, ontwikkeld in 1991 en onlangs herzien in 2018, blijft de basis voor de meeste diagnoses op het gebied van de toestand van een klimmer. Gidsen voor het beklimmen van de Kilimanjaro gebruiken dit als raamwerk wanneer zij uw toestand beoordelen. Aan de ‘score’ wordt een getal gekoppeld, afhankelijk van de ernst van uw aandoening.
Hoofdpijn
0 – Helemaal geen
1 – Een milde hoofdpijn
2 – Matige hoofdpijn
3 – Ernstige hoofdpijn, invaliderend
Gastro-intestinale symptomen
0 – Goede eetlust
1 – Slechte eetlust of misselijkheid
2 – Matige misselijkheid of braken
3 – Ernstige misselijkheid en braken, invaliderend
Vermoeidheid en/of zwakte
0 – Niet moe of zwak
1 – Lichte vermoeidheid/zwakte
2 – Matige vermoeidheid/zwakte
3 – Ernstige vermoeidheid/zwakte, invaliderend
Duizeligheid/licht gevoel in het hoofd
0 – Geen duizeligheid/licht gevoel in het hoofd
1 – Lichte duizeligheid/licht gevoel in het hoofd
2 – Matige duizeligheid/licht gevoel in het hoofd
3 – Ernstige duizeligheid/licht gevoel in het hoofd, invaliderend
AMS klinische functionele score
Als u AMS-symptomen had, welke invloed hadden deze dan op uw activiteiten?
0—Helemaal niet
1 – Symptomen aanwezig, maar geen verandering in activiteit of reisroute geforceerd
2. Mijn symptomen dwongen mij de klim te stoppen of op eigen kracht naar beneden te gaan
3—Moest geëvacueerd worden naar een lagere hoogte
Acclimatisatie: hoogteziekte voorkomen
De term acclimatisatie of ‘acclimatisatie’ verwijst naar de compenserende processen van het lichaam om zich aan te passen aan de omgeving met weinig zuurstof en lage atmosferische druk. Vanaf dag één begint uw lichaam adaptieve veranderingen aan te brengen ter compensatie.
Dingen die je zult opmerken:
Door acclimatisatiedagen in te bouwen, “wandel hoog, slaap laag” en rustdagen vergroot u uw kansen op adequate aanpassing, wat resulteert in een lagere incidentie van hoogteziekte.
Acclimatisatie is een ingewikkeld proces, sommige mensen lijken er helemaal geen probleem mee te hebben. Er zijn geen trucjes of hacks, het is een kwestie van tijd, hoewel is aangetoond dat het medicijn Diamox de natuurlijke acclimatisatieprocessen van het lichaam beter reguleert en kan helpen deze te versnellen.
Hoe hoogteziekte op de Kilimanjaro te voorkomen
Helpt hoogtetraining bij acclimatisatie?
Hoogtetraining wordt steeds populairder onder potentiële bergbeklimmers. Sommige atleten gebruiken deze trainingsprotocollen om de prestaties te verbeteren, en onderzoeken hebben als resultaat een ‘per-acclimatisatie’-proces aangetoond.
De protocollen variëren van training in een gesimuleerde hoogtekamer, slapen in een hypnotiserende tent en zelfs periodieke blootstelling aan hypoxische lucht in rust. Voor meer informatie kunt u onze uitgebreide gids over hoogtetraining lezen.
De beste pre-acclimatisatiemethode zou zijn om te klimmen Mount Meru, of enkele pieken in uw thuisland voordat u naar de Kilimanjaro reist. Dit is niet voor iedereen mogelijk en ook niet noodzakelijk, maar als je wel toegang hebt tot een bepaalde hoogte, krijg je een goed idee van hoe goed je acclimatiseert.
Effecten van hoogte op bestaande omstandigheden
Uw arts zal u vertellen of uw medische geschiedenis u ervan weerhoudt om naar grote hoogte te reizen. Veel mensen met goed gecontroleerde, reeds bestaande aandoeningen zijn in staat de Kilimanjaro met succes te beklimmen.
Iedereen met hart-, long- of neurologische aandoeningen moet een medische goedkeuring van hun arts hebben voordat ze aan een van onze beklimmingen kunnen deelnemen. Het is vooral belangrijk dat uw arts beoordeelt hoe de hoogte uw huidige medicijnen en toestand kan beïnvloeden. Houd er rekening mee dat bepaalde medische aandoeningen het afsluiten van een adequate reisverzekering moeilijker kunnen maken.
Effecten van hoogte op de slaap: Cheyne-Stokes-ademhaling
Een van de belangrijkste redenen voor slaapstoornissen op hoogte is periodieke ademhaling. Dit houdt niet noodzakelijkerwijs verband met hoogteziekte, maar kan ongemakkelijk en storend zijn. Het Institute for Altitude Medicine legt uit dat het een “strijd in het lichaam is over de controle over de ademhaling tijdens de slaap”. De zuurstofsensoren vertellen het parasympathische zenuwstelsel om dieper te ademen, terwijl de koolstofdioxidesensoren zeggen dat het moet stoppen.
Het resultaat is meestal een diepe ademhaling, gevolgd door het stoppen van de ademhaling, en vervolgens een diepe ademhaling wanneer deze opnieuw begint. Diamox helpt vaak bij deze aandoening.
Andere gezondheidsoverwegingen op de Kilimanjaro
Hoewel hoogteziekte het grootste probleem is, moet je tijdens het klimmen proactief op je gezondheid letten.
Hypothermie
Blijf nooit in natte kleding. Of het nu door regen of transpiratie komt, als je eenmaal stopt met bewegen, kan een lichte kou in korte tijd omslaan in onderkoeling, vooral hoger op de berg. Zorg ervoor dat u voldoende lagen in uw dagrugzak meeneemt, aangezien snelle temperatuurschommelingen tijdens het opstijgen vrij normaal zijn.
De zonnestralen
Draag altijd zonnebrandcrème, bij voorkeur factor 40+, en bedek blootgestelde delen van uw lichaam, inclusief uw hoofd en nek. Naarmate je opstijgt, is er minder atmosfeer om de schadelijke UV-stralen uit te filteren, en zijn de zonnestralen hard.
Het belangrijkste is dat u een zonnebril draagt die 100% van de UV-stralen blokkeert. Een omhullende bril is het beste om te voorkomen dat gereflecteerde UV-straling van gletsjers en sneeuw uw ogen beschadigt. Sneeuwblindheid komt niet vaak voor, maar het is een duidelijk risico als u uw ogen niet beschermt.
Gastro-intestinale problemen
Bij elke reis naar afgelegen plaatsen bestaat het risico op maag-darmproblemen. Verschillende voedingsmiddelen, ondermaatse hygiëne en blootstelling aan bacteriën en virussen kunnen maagproblemen veroorzaken. Gebruik altijd antibacteriële gel of doekjes op uw handen, vooral voordat u gaat eten.
Uw grootste risico op maagproblemen is vóór uw klim. Vermijd eten bij straatstalletjes, blijf uit de buurt van kraanwater, salades en fruit dat je niet kunt pellen. Op de berg houden we ons aan strikte voedselhygiëneprotocollen en zorgen we te allen tijde voor veilig, gezuiverd water.
Veiligheidsprocedures voor het beklimmen van de Kilimanjaro
Bij het beklimmen van de Kilimanjaro nemen we uw veiligheid zeer serieus. De opgeleide gidsen voor het beklimmen van de Kilimanjaro houden u nauwlettend in de gaten, maar daarvoor hebben zij ook uw hulp nodig. Als u zich op welke manier dan ook onwel voelt, dient u dit onmiddellijk aan uw gids te melden. Houd andere leden van uw groep in de gaten. Als u ziet dat iemand zich vreemd gedraagt of lijkt te lijden, vertel dit dan aan uw gids.
Elke dag controleert uw gids uw zuurstofsaturatie met een pulsoximeter, vraagt u hoe u zich voelt en luistert u naar uw borstkas of er ongebruikelijke longgeluiden zijn. Vroegtijdig signaleren is de beste manier om te voorkomen dat milde hoogteziekte escaleert.
Climbing Kilimanjaro Team heeft bij elke klim noodzuurstof en draagbare brancards bij zich. Als een klimmer lijdt en niet verder kan, werken we samen met de helikopterredding van de Kilimanjaro voor noodevacuatie.


